ادبیات فارسی

یک صد و بیست  نمونه سوال از زبان فارسي 1 دبيرستان  (تمام كتاب)

دستور زبان 8نمره ( 48 سوال)  از سوال 1 تا 48

1- هر يك از واژه هاي زير از نظر ساخت چه نوع اسمي هستند ؟

آفتاب :          سفید رود:        کبوتر:             گوسفند:                  کتابخانه :               گلدان:                  باغبان:                  دهنه :

هو الجميل

یک صد و بیست  نمونه سوال از زبان فارسي 1 دبيرستان  (تمام كتاب)

دستور زبان 8نمره ( 48 سوال)  از سوال 1 تا 48

1- هر يك از واژه هاي زير از نظر ساخت چه نوع اسمي هستند ؟

آفتاب :          سفید رود:        کبوتر:             گوسفند:                  کتابخانه :               گلدان:                  باغبان:                  دهنه :

2- نقش نماها را در عبارت هاي زير بيابيد و نوع آن ها را بنويسيد . و علامت نقش نمای اضافه چیست؟

« هوا سرد بود و برف سنگيني، زمين را پوشانده بود .»

دو دست را برركاب گذاشت . پروردگارا ! باران رحمتت را بر من ببار .

3- چرا واژه هاي «كتاب » در جمله ي زير يك اسم جنس است ؟

« در لحظات تنهايي كتاب بهترين هم صحبت است .»

4-با توجه به جمله ي « مادرشان نبود و از تنهايي بيشتر مي ترسيدند .»

الف: فعل « مي ترسيدند» را به صورت ماضي بعيد بنويسيد ( با توجه به شخص فعل )

ب: اين فعل ( مي ترسيدند ) گذرا به چيست ؟

5- نمودار گروه هاي اسمي زير را به طور كامل رسم كنيد .

همه ي آن زيبايي ، پروانه ي زيباي خيال ، اين چهار دانش آموز زرنگ ، كدام كتاب تاريخ ، هر هفت روز هفته

6- در جمله ي زير كدام واژه ها ضمير هستند ؟ آن ها را به صفت تبديل كنيد

پرسيد : چه مي گويد ؟ مگر اين را نمي بيني ؟

7- نام هر يك از اجراي جمله هاي زير را بنويسيد .

دو ستم بهترين لباس هايش را پوشيده بود

8- براي نمودارهاي زير ، يك گروه اسمي مثال بياوريد .

                                   گروه اسمي                        گروه اسمي                                     گروه اسمي

9-صفت عالي ( وابسته پيشين ) را در يك گروه اسمي به كار ببريد .

10- جدول زير را كامل كنيد .

11- با توجه به گروه اسمي « كوبنده ترين مقاله ها » :

الف : واژه ي « مقاله » اسم عام است يا خاص ؟ چرا ؟

ب: « كوبنده ترين » چه نوع صفتي است ؟

12- در عبارت زير يك ضميرمشترك و يك ضمير شخصي بيابيد و بنويسيد .

« او براي همه دل مي سوزاند ، گويا خود را مسو ول زندگي همه مي داند .»

13-كدام يك از اسم هاي زير ، ساده ، مركب يا مشتق هستند ؟

سيما :      خنده :      گرفتار:     تند باد :      چهل ستون :       دانشگاه :       مداد :          علي اكبر

14- جمع مكسر واژه هاي زير را بنويسيد .

قله :      دعا :        زمان :       راي :             شاهد :    عمل :     كاسب :         نتيجه :      ماده :         كافر :

15- هسته هاي گروه هاي اسمي زير را مشخص كنيد و نام وابسته هاي پيشين و پسين اين گروه هاي اسمي را بنويسيد .

« همان دو دوست شاعر من » - بهار گذشته دو سال بودكه آن جا بودم  - هر پنج دانش آموز كلاس اول – همين دو كتاب جغرافي »

16- واژه ي « كدام » را در دو جمله ي جداگانه ، يك بار به عنوان ضمير پرسشي و يك بار صفت پرسشي به كار ببريد .

17- واژه ي « حافظ » را با نقش نماهاي كسره و حرف ندا در جمله هاي جداگانه به كار ببريد .

18- در عبارت هاي زير خبر و صاحب خبر كدامند ؟

گنجشك ها با نوك باز بر شاخه ها چرت مي زدند .

19- ثابت كنيد واژه ي « جواهر » امروزه در معني مفرد به كار مي ورد .

20- از مصدر « گسستن » يك صفت لياقت و از مصدر « روييدن » يك صفت فاعلي بسازيد .

21- چرا واژه ي « كدام » در جمله ي زير صفت پرسشي است نه ضمير پرسشي ؟ « به كدام سو مي رود ؟»

22- با توجه به متن زير به سوال ها پاسخ دهيد :

« شتر آهسته مي رود ......... آبادي از پس گرمايي كه بر دشت نشسته است ، خود را نشان مي دهد . خاربن ها به زمين چنگ زده اند و سنگ ريزه ها از زير پايش سُر مي خورند .

الف: زمان و نوع فعل هاي مشخص شده را بنويسيد .

ب: ثابت كنيد كه « زمين » يك اسم عام است .

پ : فعل جمله ي اول گذرا است يا ناگذر؟

ت: در عبارت بالا يك اسم مركب مشخص كنيد .

23- زمان دقيق فعل هاي زير را بنويسيد .

كشيده باشم :                مي شنوم :                می شنیدم :                    گفته بودی :                  افتاده است :           می سوزند:

24- واژه ي « شاعر» را با نقش نماهاي ( حرف ندا و حرف اضافه ) در دو جمله ي جداگانه به كار ببريد .

25- در جمله هاي زير قيدها را شناسايي كنيد و نوع آن ها را بنويسيد .

او از طفوليت علاقه به ادبيات را همواره در سر داشته است .

شايد به خوبي  نتوانستم با او سخن بگويم .

26- براي هر يك از كلمه هاي زير يك صفت و يك مضاف اليه بنويسيد .

                 صفت : کاغذِ ......................                                          صفت : دریا ..................................

الف: كاغذ                                                               ب : دريا                           

                 مضاف اليه : کاغذِ ......................                                  مضاف اليه : دریا ..................................

27- با فعل « خوراند» يك جمله بسازيد و اجزاي آن را مشخص كنيد .

28- در عبارت زير ضمير شخصي را به ضمير مشترك تبديل كنيد.

پدرم هميشه از كارهايش سخن مي گويد .

29- گذر يا ناگذر بودن فعل هاي زير را مشخص كنيد و در صورت گذرا بودن ، نوع گذراي آن را بنويسيد .

الف : او به گذشته ي خود مي نازد .                          ب: احمد به مدرسه رفت       ج: شهر تهران بسيار وسيع است .

30- با توجه به متن زير به پرسش هاي آمده پاسخ دهيد .

« رستم بي درنگ با سپاهي گران به جنگ سهراب رفت ، در نخستين روز جنگ كاري از پيش نبردند ، در روز دوم سهراب از پدر خواست كه از جنگ دست بدارد .

الف: « بي درنگ » چه نوع قيدي است ؟

ب: هسته و  وابسته هاي گروه اسمي « نخستين روزجنگ » را بنويسيد .

ج: يك صفت شمارشي پيشين در متن بيابيد .

31- نوع هر كدام از حروف ( نقش نما ) را در عبارت زير بنويسيد .

« به او سفارش كردم تا بيشتر تلاش كند .»

32- مسند چيست ؟ با مثال تعريف كنيد .

33- ضميرهاي شخصي جدا و پیوسته را به ترتيب نام ببريد .

34- صفت مفعولي چگونه ساخته مي شود ؟

35- نوع صفت هاي بياني زير را بنويسيد .

عاقل        شنوا           نوشيدني :                نيلوفري

36- به هريك از كلمه هاي زير شش نوع وابسته ي پيشين مناسب بيفزاييد .

كتاب

كودك

37- اقسام قيد ( نشانه دار و بي نشانه ) را نام ببريدتوضيح دهيد و براي هر يك مثالي بياوريد.

38- پنج نوع نقش نما را نام ببريد و موارد كاربرد هر يك را نام برده و دو نمونه مثال بياوريد .

39- به چه جمله هايي ، جمله ي هاي هم پايه مي گوييم ؟ تعريف كنيد . مثال بزنيد .

40- متمم و حرف اضافه را با مثال توضيح دهيد .

41 – بن ماضی و بن مضارع و صفت مفعولی و ماضی التزامی از مصدر (کشیدن) چیست؟

42 ـ مصدر مرخم معادل چیست؟ و « مرخم» یعنی چه؟

43ـ «مفعول و متمم»چیست؟ و راه تشخیص هریک را با 2 مثال توضیح دهید.

44ـ وابسته های پیشین و پسین اسم را نام ببرید و هر یک را تعریف نمودهو با 2 مثال توضیح دهید.

45ـ تفاوت ضمیر پرسشی با صفت پرسشی در چیست؟با مثال توضیح دهید.

46ـ حرو پیوند هم پایه ساز و وابسته ساز را نام ببرید و به طور کامل با مثال توضیح دهید.

47ـ فعل های گذرا چه فعل هایی هستند؟ انواع آن را نام ببرید و هریک را توضیح دهید.

48ـ هر يك از اصطلاحات زير را تعريف كنيد و مثال بزنيد .

نشانه، زبان، شناسه ، هسته، نهاد جدا، نهاد پیوسته، شناسه ی تهی، صفت های بیانی ، گزاره، نشانه ی فعل

نگارش 5 نمره ( 30 سوال)  از سؤال49 تا 65

49- با استفاده از علايم نگارشي ، عبارت زير را كامل كنيد .

عوامل مهم تربيت عبارت اند از خانواده مدرسه  معلم اجتماع كتاب و          بناي واقع گرايي همان رئاليسم در مكاتب ادبي غربي بر حقيقت گويي است . صاحب نظران آموزشي مي گويند شرط درست نوشتن درست فهميدن است 

50- نوع نوشته ي زير چيست ؟

« مرا به كلاس پنجم بردند. دبستان ما در محله اي بودكه تعدادي درخت و جوي آب خشكيده اي داشت . همه چيز گرداگردم ناشناس بود .» 

51- قسمت هاي اصلي متن زير را مشخص كنيد . ( با حذف جزئيات )

« از فردا صبح هر روز ميرزا صادق خان به منزل ما مي آمد ، سواره يا پياده با هم به مدرسه مي رفتيم ، عصر با هم به منزل بر مي گشتيم و تا يكي دو ساعت از شب رفته با هم بوديم .»

52- در چه صورت سخن ما صميمي تر خواهد بود ؟

53- يك نامه ي تبريك روز تولد و يك نامه تسليت براي يكي از دوستانتان بنويسيد . (جداگانه)

54- دو نوشته ي زير چه وجه اشتراكي از نظر زباني دارند ؟

الف: وپيغمبر ما را (عليه السلام ) بر هر كه عرضه كردندي ، نستدي . پيغمبر را بر حليمه عرضه كردند ، هم نگرفت .

ب: محبت پاكستاني ها نسبت به ما ايراني ها براي من ، هم تكان دهنده بود و هم ناراحت كننده

55- زبان علمي چه تفاوتي با زبان ادبي دارد ؟

56- برابرهاي مناسب واژگان زير را بنويسيد . ادا تواند کرد:               چکاد :                         گفته آمد:

علي هذا :                     كانديدا :                     علي كل حال :              در مقطع كنوني                  چونان :              از جای بشد:

57- چرا در نوشتار امروز به كار بردن عبارت « از جاي بشد و  نگهبان دين تواند بود » نادرست است ؟

58- عام ترين و صميمانه ترين نوع نوشته كدام است ؟

59- پيام هاي تبريك و تسليت جزء كدام يك از انواع نامه محسوب مي شود ؟

60- جمله ي زير را كوتاه تر كنيد به طوري كه مفهوم اصلي آن حفظ شود

« در كارهاي بزرگ و مهمات بايد با خردمندان و عقلا مشورت و هم انديشي كرد . »

61- در توصيف كدام دسته از جزئيات يك پديده بايد مورد توجه قرار گيرد ؟

62- در كدام يك از انواع نوشته ، عبارت ها و كلمات زايد ( حشو ) ديده نمي شود ؟

63- غرض از مقايسه چيست ؟

64- چرا در نوشتار ساده بايد از جملات كوتاه استفاده كرد ؟

65- كدام يك از انواع نامه « سندي اخلاقي » است ؟

66- دو ويژگي از ويژگي هاي نوشته ي ساده را بنويسيد .

67- زبان به اعتبار بيان به چند نوع تقسيم مي شود ؟ نام ببريد .

68- چه چیزهایی می تواند موضوع خاطره و خاطره نویسی باشد؟ ( 16 مورد)

69- انواع نامه ها را برحسب نگارش و گيرنده آن ها بنويسيد .

70-در توصيف به كدام دسته از جزئيات بايد پرداخت ؟

71- بيان شباهت ها و تفاوت های دو امر با كدام يك از راه هاي پروراندن معاني ميسر است ؟

72- بعد از منادا كدام علامت نگارشي قرار مي گيرد ؟

73ـ راه های تمرین در نویسندگی چیست؟ 6 مورد نام ببرید و سه مورد را به دلخواه تعریف کنید.

74ـ نام نویسندگان کتاب های زیر را بنویسید.

75ـ اساس ویژگی های نامه های خصوصی و دوستانه چیست؟

76ـ برای تبدیل گفتار به نوشتار به چه نکاتی باید توجه کنیم؟ 4مورد

77ـ چه عواملی مواد توصیف را می سازند؟

78- هر يك از اصطلاحات زير را تعريف كنيد و مثال بزنيد .

ويرايش – مقايسه – زبان علمي – زبان ادبي – توصيف – فايده هاي خلاصه نويسي ـ انواع ویرایش

زبان شناسی 4 نمره (24 سوال )                    ازسوال 79 تا 102

79- انتقال پيام در چه قالبي صورت مي گيرد ؟

80- منظور از « گويش » در زبان چيست ؟

81- رايج ترين تعريف زبان شناسي چيست ؟

82- زبان شناسيِ جديد را به چه نام هايي مي شناسند ؟

83- مطالعه صورت هايي نظير « همي رفتم » و « شنيدستم » به كدام شاخه ي زبان شناسي ارتباط دارد ؟

84- رابطه ي معنايي كلمه هاي زير را بنويسيد .

ورزش و فوتبال – زشت و زيبا         يارو دوست      بحر و دريا           نيك و بد           خانه و منزل         كتاب و مدرسه       باغ و درخت 

85- به مطالعه چه مواردي در نظام زبان « واج شناسي » مي گويند ؟

86- مقصود از ارتباط زباني ، عمدتاً چيست ؟

87- هر يك از موارد زير جزء كدام يك از گويش هاي زبان به حساب مي آيد

الف: گويش هاي زبان فارسي بعد از صفوي                          ج: گویش های واعظان و بازاریان

ب: گويش هاي  يزدي                                                    د: گویش های معیار گفتاری و نوشتاری

88- كدام  عامل موجب تحّول و تغيير در زبان مي شود ؟

89- در زبان شناسي جديد هدف از مطالعه ي زبان چيست ؟

90- زبانشناسان مشكل پيچيدگي و گستردگي زبان را چگونه حل كرده اند ؟ و در كتاب زبان فارسي كدام سطح از زبان مطرح شده است ؟

91- جملات نامحدود را به كمك كدام ويژگي زبان مي توان ساخت و به كدام يك از شكل هاي زبان لهجه گفته مي شود ؟

92- واج شناسي چيست ؟

93- زبان شناسي جديد را به چه نام هايي مي شناسند ؟

94- زبانشناسان از نشانه هاي زباني به چه نامي ياد مي كنند ؟

95- گونه به كدام يك از شكل هاي زبان گفته مي شود ؟

96- يكي از مشكلات مطالعه زبان چيست ؟

97- منظور از علمي بودن زبان چيست ؟

98ـ منظور از ویژگی« نابه جایی و دوساختی بودن زبان » چیست؟

 99ـ  زبان فارسی چند واج دارد؟ نانم ببرید و توضیح دهید.

100ـ نظام زبان چیست؟

101ـ جمله ی « ابرها پاورچین پاورچین وارد شدند» بیانگر کدام ویژگی زبان انسانی است؟

102- هر يك از اصطلاحات زير راتعريف كنيد

زبان – نشانه – جمله – گونه – لهجه – گويش – انواع گويش – زبان شناسي

املا و  بياموزيم  3 نمره ( 17 سوال)          از سؤال 103 تا 120

103- در عبارت زير كدام واژه ( از جهت نگارشي ) نادرست است ؟ چرا ؟

« پروين اعتصامي شاعره ي متعهد و بر جسته ي ايران است .»

104- چرا رعايت نقش نماي اضافه در تركيب « اسب سواري » الزامي است ؟

105- در گروه كلمات زير املاي برخي از گروه كلمات نادرست آمده است . درست آن ها را بنويسيد .

داستان هاي اساطيري – ثبت و ضبت – آميخته و اجين – جذبه ي اسرارآميز – مهرمانه و سرّي – قدر و خيانت

106- چرا كار برد « بر » در تركيب « برعليه » در جمله زير حشو است ؟

« آن ها بر عليه من بد گويي مي كردند . »

107- علت نادرستي عبارت زير را بنويسيد .

« من مسابقه اي كه ديروز برگزار شد ، را ديدم .»

108- چرا كاربرد واژه هاي « دوماً ، ناچاراً » و « حواس ها » نادرست است ؟

109- علت نادرستی جمله ي زير را بنويسيد .

« آيا چه اتفاقي ممكن است بيفتد ؟»

110- جمله اي بنويسيد كه در آن رعايت نقش نماي اضافه ( كسره ي اضافه ) الزامي است .

111- در عبارت زير كدام واژه نادرست نوشته شده است ؟

« نوع بيماري پس از تحقيقات و آزمايشات متعدد شناخته شد. »

112- چرا كار برد كلمه ي « سفارشات و اخبارها» نادرست است ؟

113- چه كلمه هايي در فارسي اهمّيّت املايي دارند ؟

114- خط نوشتن با دست را در اصطلاح چه مي نامند ؟

115- به كمك املاي تقريري چه توانايي هايي را كسب مي كنيم ؟

116- املا چيست ؟

117ـ «تقریر » به چه معنی است؟ و «املای تقریری » چیست؟

118ـ املای آن دسته از کلمات که به مصوت های « آ ، او» ختم می شوند ، چگونه نوشته می شود؟

119ـ تفاوت ها و شباهت های خط نسخ و خط تحریری را در یک بند بویسید.

120ـ تفاوت املا با انشا در چیست؟

تذکر : دانش آموز عزیز كتاب زبان فارسي درس هاي 7 و 21 و 26 و بياموزيم هاي آخر هر درس را به دقت مطالعه كنيد .